بررسي تاريخچه تقويمي هنر و معماري اسلامي

فصلنامه «گلستان هنر»، نشريه تخصصي تاريخ هنر و معماري ايران در شماره چهاردهم خود به معرفي كتاب «تاريخچه تقويمي هنر و معماري اسلامي» نوشته ناصر خليلي پرداخته است.
فرهنگستان هنر، نشريه «گلستان هنر» را به صورت تخصصي در حوزه معماري ايران و در قالب فصلنامه، چاپ مي‌كند. شماره چهاردهم اين نشريه ويژه زمستان 87 به تازگي منتشر شده است.
دراين شماره، هاشم بناءپور به بررسي كتاب «تاريخچه تقويمي هنر و معماري اسلامي» نوشته ناصر خليلي مي‌پردازد. و مي‌گويد: كتاب چهار بخش مقدماتي و شش فصل دارد.بخش‌هاي مقدماتي عبارت است از معرفي نويسنده و مجموعه‌هاي هنري او، پيش‌‌گفتار پروفسور راجرز، ديباچه و مقدمه. عنوان بخش‌هاي كتاب «مكان‌هاي مهم تاريخي و فرهنگي جهان اسلام» ، «سلسله‌هاي مهم اسلامي» ، «تاريخچه تقويمي هنر و معماري اسلامي» ، « تاريخ هنر و معماري اسلامي» ، «پيوست‌ها» و «صفحه مرجع چرخان» است.
بناءپور مي‌گويد: كتاب با چاپي بسيار نفيس و درخور اعتنا از هر جهت چاپ شده است و براي كساني‌كه در زمينه صفحه‌آرايي و نشر كتاب كار مي‌كنند آموزنده است. در مورد نويسنده نيز مي‌گويد: ناصرديويد خليلي جايگاهي رفيع در ميان دانشمندان و مجموعه داران دارد و بي‌سبب نيست كه سران كشورهاي اسلامي به او لقب سفير فرهنگي اسلام داده‌اند.
وي در ادامه مي‌گويد: ناصر خليلي سهم چشم‌گيري در تحليل‌ها و پژوهش‌هاي دانشگاهي درباره هنر اسلامي دارد.او دردانشگاه لندن نخستين كرسي هنرهاي تزئيني اسلامي را ايجاد كرد و در دانشگاه آكسفورد حامي برنامه پژوهشي هنرهاي اسلامي است. او به سبب فعاليت‌هاي گسترده دانشگاهي و فرهنگي به درجه شواليه نظام سلطنتي فرانسيس قديس در كليساي جامع وست مينستر نايل شد و در سال ۲۰۰۲ پاپ ژان پل دوم مدال ويژه پاپ را به او هديه كرد.
بناءپور در معرفي مقدمه كتاب مي‌گويد: از نظر خليلي، بر خلاف باور رايج، تصوير چهره نيز نقش مهمي در هنر اسلامي دارد. هنر اسلامي و معماري از سنت‌هاي هنري امپراتوري‌هايي كه با آن در تماس بوده اثر فراوان پذيرفته است. چنان‌كه‌ نومسلمانان سبك‌هاي محلي را در آثار خود به‌كار مي‌برده‌اند.
وي در ادامه به تفصيل، به بررسي سرفصل‌هاي كتاب مي‌پردازد و در انتها مي‌نويسد: بخش آخر كتاب «صفحه مرجع چرخان» است كه در يك طرفش با رخاندن صفحه مي‌توان شاهكارهاي هنر و معماري اسلامي را با توضيحي بيشتر ديد؛ و در پشت آن، با چرخاندن همان صفحه مي‌توان مشخصات جغرافيايي كشورهاي مسلمان را يافت.
از ديگر مقالات چاپ شده در شماره چهاردهم فصلنامه «گلستان هنر» مي‌توان «صور خيال مكتب شهرسازي اصفهان در نگاره‌ها» نوشته سيدمحسن حبيبي و رعنا سادات حبيبي، «معماري و تزيينات بناي پيرحمزه سبزپوش ابركوه و بررسي انتساب آن به آرامگاه عزيزالدين نسفي» نوشته اميرحسين كريمي و پرويز هلاكويي، «محوطه تاريخي سپروي نايين» علمدار حاجي محمد عليان و «يافته‌هاي تازه درميدان عتيق اصفهان» نوشته محسن جاوري را مي‌توان نام برد.
«در ميانه فردوس و دارالسلطنه: نشانه‌شناسي اصفهان صفوي» نوشته هايدي والشر با ترجمه اردشير اشراقي، «مدل‌سازي شهرهاي سنتي اسلامي» نوشته نزارالصياد با ترجمه مريم قيومي، «جنبه‌هاي معماري تيموري درآسياي ميانه» نوشته رابرت هيلنبرند با ترجمه داود طبايي، «سير تحول لعاب سلادون» نوشته ساناز رنجي و حسين سرپولكي، «تاملي در هنر قاجاري و اهميت آن» نوشته آلگ گرابار با ترجمه ولي‌الله كاوسي و«عوامل جغرافيايي در هنر ايراني» نوشته ولاديمير مينورسكي با ترجمه داود طبايي نيزاز مقالات اين مجموعه هستند.

فصلنامه «گلستان هنر» در تاريخ هنر و معماري ايران‌زمين، به سردبيري مهرداد قيومي بيدهندي ، توسط فرهنگستان هنر چاپ مي‌شود و شماره چهاردهم آن ويژه زمستان ۸۷، با قيمت ۲۵۰۰ تومان به تازگي منتشرشده است.

برگرفته از سایت آرمانشهر : http://armanshahr.org/3-X-X-0-312.html